"Roastly Veg" - recept uit Shazzie's boek "Evie's Kitchen - Raising an ecstatic child"

• 100gr champignons
• 2 courgettes
• 4 tomaten
• 1 rode paprika
• 1 gele paprika
• 1 rode ui (optioneel)
• 1 teentje look (optioneel)
• 20ml olijfolie
• 10ml Tamari of 1/2 theelepel Himalayazout in 10ml water.

Snijd de courgettes in schijfjes, en de schijfjes in kwartjes. Snijd de tomaten in acht stukken. Snijd de champignons in schijfjes. Snijd de paprika's en uien in fijne schijfjes. Pers de look.

Voeg alle ingrediënten toe aan een brede schaal en meng heel goed.

Zet in de droogoven op 46°C voor tenminste 2 uur. Op dat moment kan je het al eten, maar het is op zijn best als het ongeveer 8 uur verwarmd is in de droogoven.  Ik roer dit altijd een paar keer tijdens dat het in de droogoven staat. De sappen komen er uit en helpen het proces, dus je hebt aanvankelijk niet veel vloeistof nodig.

"Verwarmende wortelgroentensoep" - een persoonlijk recept van Milan

• 200g pastinaak
• 2 wortelen
• 1/2 prei
• 1 ui
•  Gember (naar smaak)
•  1 eetlepel biologische cocosolie

Snijd alles in stukken. Zet in de droogoven op maximum 46°C voor tenminste 4 uur. Doe de groenten in een krachtige blender, of in een pot om te mixen met een staafmixer. Blend in zoveel warm water als je wenst om de goede consistentie te krijgen. Rond af met een beetje himalayazout of miso.

Aanbevolen dranken voor milt-zwakte en Yang-tekort:

Yogithee, warm water, fruitthee van kersen, jasmijnthee en anijszaadthee.

„Roastly Veg“ - Rezept von Shazzie aus dem Buch „Evie’s Kitchen – Raising an ecstatic child“

• 100gr Pilze
• 2 Zucchini
• 4 Tomaten
• 1 rote Paprika
• 1 gelbe Paprika
• 1 rote Zwiebel (optional)
• 1 Zehe Knoblauch (optional)
• 20ml Olivenöl
• 10ml Tamari Oder 1 / 2 TL Himalayasalz in 10ml Wasser.

Die Zucchini in Längsrichtung in Viertel schneiden. Achteln Sie die Tomaten. Schneiden Sie die Pilze in Scheiben. Die Paprika und Zwiebeln auch in dünne Scheiben schneiden. Zerhacken Sie den Knoblauch.

Fügen Sie alle Zutaten, in eine breite runde Schüssel und vermischen alles gut.

Dehydrieren Sie bei maximal 46 ° C für mindestens 2 Stunden. Sie können es in diesem Stadium essen, aber es ist am besten nach rund 8 Stunden dehydrieren. Rühren Sie zwischendurch einige Male, während das Gemüse in dem Dörrgerät ist. Die Gemüsesäfte die austreten helfen dem Prozess, so dass Sie wirklich nicht viel Flüssigkeit brauchen, um es vorweg zu starten.

„Wärmende Wurzelgemüsesuppe“ – Persönliches Rezept von Milan

• 200gr Pastinaken
• 2 Karotten
• 1/2 Lauch
• 1 Zwiebel
• Ingwer (Menge nach belieben)
• 1 EL Bio-Kokosöl

Dehydrieren Sie bei maximal 46 ° C für mindestens 4 Stunden. Geben Sie das Gemüse entweder in einen Leistungsfähigen Mixer oder in einen Topf und pürieren alles mit einem Stabmixer. Zum Mixen oder pürieren geben Sie so viel warmes Wasser hinzu bis die gewünschte Konsistenz erreicht ist. Schmecken Sie ab mit etwas Himalayasalz oder ein wenig Miso.

Empfehlenswerte Getränke bei Milz-Schwäche und Yang- Schwäche:

Yogitee, heißes Wasser, Früchtetee aus Kirschen, Jasmintee, Sternanistee

 "Roastly Veg" - recipe from the book by Shazzie "Evie's Kitchen - Raising an ecstatic child"

• 100gr mushrooms
• 2 courgettes
• 4 tomatoes
• 1 red bell pepper
• 1 yellow bell pepper
• 1 red onion (optional)
• 1 clove garlic (optional)
• 20ml olive oil

10ml Tamari or 1/2 tsp. Himalaya salt in 10ml of waterSlice and quarter the courgettes. Cut the tomatoes into eights. Slice the mushrooms. Thinly slice the peppers and onion. Mince the garlic.

Add all the ingredients to a wide-bottomed bowl and mix really well.

Dehydrate at 46°C for at least two hours. You can eat it at this stage, but it’s best dehydrated for around eight hours. I always stir this a few times while it’s in the dehydrator. The juices come out and help the process, so you really don’t need much liquid to start it off.

"Warming root vegetable soup" - a personal recipe from Milan

• 200g parsnips
• 2 carrots
• 1/2 leek
• 1 onion
•  Ginger (amount to taste)
•  1 tablespoon organic coconut oil

Cut everything into pieces. Dehydrate at a maximum of 46°C for at least 4 hours. Put the vegetables either into a powerful blender or blend in a pot with a hand blender. Blend well. Add as much warm water to it as you want, until you have the desired consistency. Round off with a little Himalayan salt or miso.

Recommended drinks for spleen-weakness and Yang-weakness:

Yogi tea, hot water, fruit tea from cherries, jasmine tea, aniseed tea.

Juice fasting is receiving more and more attention of a wider audience. While fasting was previously dismissed as an elitist activity or something you only did as a last resort to restore your health, nowadays a juice fast regains a genuine interest due to its preventive nature.

The more contradiction in a society, the greater the sensitivity and the stronger the reaction. Just look at the growing rates of diabetes, obesity, cancer, chronic diseases. They don't lie and when you look around you, you will see enough. Youngsters weigh more than ever and are eating their way towards chronic diseases consistently at an earlier age. One in seven women are getting breast cancer in Belgium. In the US, one male out of two and one in three women develop cancer. Half the population is obese and suffers from diabetes. This means that one out of 3 households are hit by horribel suffering. An evolution that is noticed in every developed country. Even countries such as India and China are experiencing the influence of Western food and now attracting the illnesses connected to bad eating habits.

All this while there has never been such abundance. Abundance apparently malnourishes us . Where are the minerals, vitamins in all processed foods? Or can we only supplement them? It is possible to do this much simpler and more effectively, with the right diet. Awareness is growing. This is clearly visible in the huge influx of "whole food stores", popping up on almost every street in New York, offering organic products. Raw food shops, restaurants and cafes are booming in every city and state of the US. Next to each disease grows the herb that heals you ...

Here farmers go back to the roots of organic farming and invest in people and ecological commitment. The awareness around raw food is growing slowly and raw products find their way into health food stores. Let's hope that our supermarkets will quickly follow the example of the US in order to make healthy food accessible for everyone without it being a privilege for those who are not afraid to buy at health food stores.

However, the first step to awareness is your very own responsibility. Only the consciousness that you alone can be responsible for your own body increases your chances for optimal health. Your reaction to the exploitation of your body by the industry and yourself, begins when you make the decision to eat and live healthy. From that moment on, your detox starts. Mentally.

What does this have to do with juice fasting? Everything. Fasting has become a vague concept, something some of us only remember from religion classes in a distant childhood. We have completely lost its true value. The true meaning of fasting is: breaking with abundance, giving your body a complete rest from food and giving it the chance to restore itself by only drinking water. Water cleanses, physically as well as psychologically and spiritually. This simplicity has many healing properties and brings mental clarity.

Strictly taken juice fasting is not fasting because you are still adding nutrients through juiced fruit and vegetables. Fasting is often confused with juice feasting which means you can drink as much juice as you want. A juice fast is more limited and therefore has a deeper cleansing effect. This is also the reason why it is recommended not to start without any preparation.

A juice fast requires a preparation phase in which you eat healthy for some time, preferably even raw, giving you a first natural detox. Normally this is a period of about half a year. If you shift abruptly from a standard diet to juices only, your body gets a culture shock so to speak. An overflow of toxins is being released which can have nasty consequences, not what you originally imagined and therefore often misunderstood, scaring, discouraging.

This is the reason why my juice fast program always starts with a transition from solid to liquid food in order to prepare your body. The detoxification is initiated, firm but gently, and gains depth as we enter into each subsequent phase of the fast.

Detoxification and healing happens in "layers", as you would peel an onion. One day of fasting in the purest sense of the word is the starting point of my program. You are now mentally ready for the purifying time that lies ahead.

Another layer is the acidity of your body. This is essential for your health: an acidic environment is the ideal environment for cancer, heart disease, chronic diseases.During this first week we will completely focus on alkalizing your body so vague symptoms will resolve by themselves , you can build up energy, lose weight and the toxins stored in fat cells can be eliminated.

But juice fasting is much more than just drinking juices. Paying attention to the thorough removal of these released toxins is key to avoid the consequences later on. But how do you do this? What exactly do you need to do? Why? When? All these are important issues I clearly inform you about during our meetings. Also the sharing of experiences and the warm support you receive from others is extremely valuable during your juice fast.

The third week we will focus on supporting the elimination systems with a soft liver and gallbladder flush. This "flush” takes seven days in which we will take our time to relieve the gallbladder and liver of its toxins. Each day is started with a new recipe, specifically mastered for this purpose. This phase will deepen your detoxification, together with the right methods to pamper yourself and ensure your success.

The cleaner your diet, the more naked and pure your emotions become. Detoxification affects all levels in your life: physically, mentally, spiritually, emotionally, relationally. How do you deal with these confrontations? What can you do? What are you learning about yourself? Often we forget that emotional side effects will arise and are demanding specific attention and care. During a juice fast you are breaking with old patterns, poor eating habits, you are letting go of emotional eating, you are shifting your perception of yourself and others. It is the initiation of change that improves your health and life, bringing more depth and personal growth.

A phase that many people overlook with the end of the fast in sight, is the transition from liquid to solid food. This transition is equally important because for some time you will still be detoxing. Your body must again awaken from its dorment state, your digestive system has to be given the time to reset to its full speed. Often it is more difficult to eat again than to stop eating. Also here you’ll be getting the right information and recipes.

Once you finish your juice fast, you have laid a solid foundation for a new lifestyle. Because that is what "diet" ultimately means. It reflects your whole lifestyle, how you choose your food, how you think, what kind of relationships you attract, the commitment to yourself by making healthy choices every day.

Just as your previous lifestyle might have been determined by take away food, microwave dinners, canned vegetables and fried potatoes: the fatigue, the swollen and stiff joints, the irritability, the lethargy, the depression that has been clinging you to your television... healthy food will now determine your new lifestyle. Having energy again, feeling like doing something nice in the evening, enjoy making love, having a good mood and a positive outlook on life are only a few of the exciting side effects of health. Being healthy is the foundation of your entire existence and being. It is fun. Attractive. Sexy.

Juice yourself slim and healthy!

Click here for more info about Marie-Claire's guided juice fast in April 2012

Sapvasten komt hoe langer hoe meer onder de aandacht van een groter publiek. Terwijl het “kuren” eerder afgedaan werd als een elitaire bezigheid of iets dat je enkel deed als je geen kant meer op kon met je gezondheid, wekt een sapkuur nu veeleer oprechte belangstelling op met preventief karakter.

Hoe meer contradictie in een maatschappij, hoe groter de gevoeligheid en sterker de reactie. Kijk maar naar de groeiende cijfers van diabetes, overgewicht, kanker, chronische ziekten. Ze liegen niet en als je gewoon even rond je kijkt zie je genoeg. De jeugd weegt meer dan ooit en eet zich een weg naar chronische aandoeningen op steeds jongere leeftijd. Eén op zeven vrouwen in België krijgt borstkanker. In Amerika krijgt één man op twee en één op drie vrouwen kanker. De helft van de bevolking heeft er ernstig overgewicht en lijdt aan diabetes. Dit betekent dat er zich om de twee huizen afschuwelijk lijden afspeelt achter de gevel. Een evolutie die zich een weg baant naar ieder “welvaartsland”.

Dit alles terwijl er nog nooit zo’n overvloed geweest is. Overvloed ondervoedt. Waar zijn de mineralen, de vitaminen in alle kant en klare voeding? Of kunnen we die enkel nog supplementeren? Terwijl het zoveel eenvoudiger en doeltreffender kan, met de juiste voeding. Het besef groeit. De reactie wordt duidelijk zichtbaar in de toevloed van enorme “wholefood stores” die haast in elke straat in New York massaal organische producten aanbieden. Raw food winkels, restaurants en café’s boomen in elke stad en alle staten. Naast elke ziekte groeit het kruid dat je geneest…

Hier keren boeren terug naar de roots van het biologisch tuinieren en investeren in mankracht en ecologische toewijding. Stilaan wordt raw food bekend en vinden de rauwe producten hun weg naar reformzaken. Hopelijk nemen onze supermarkten nu snel een voorbeeld aan hun voorgangers over de plas zodat gezond eten voor iedereen bereikbaar wordt en niet langer een privélege is voor diegenen die de toegang naar dure reformzaken niet schuwen.

De eerste stap in die hele bewustwording ligt echter bij jezelf. Enkel het besef dat jij alleen verantwoordelijk kan zijn voor je eigen lichaam verhoogt je kans op optimale gezondheid. Je reactie tegen de roofbouw die de industrie en jij zelf op je lichaam pleegt, begint als je de beslissing maakt gezond te eten en te leven. Vanaf dat moment begint je ontgiftiging. Mentaal.

Wat dit met sapvasten te maken heeft? Alles. Vasten is een vaag begrip geworden, iets wat we ons hooguit nog vanuit onze verre kindertijd uit godsdienstlessen herinneren. De waarde ervan zijn we volkomen uit het oog verloren. De ware betekenis van vasten is: breken met de overvloed, je lichaam alle voeding ontzeggen en het de kans geven zich te herstellen door enkel water te drinken. Water zuivert, zowel fysiek als psychisch als spiritueel. Deze eenvoud heeft helende eigenschappen en geeft je mentale klaarheid.

Strikt genomen is sapvasten (juice fast) dus geen vasten want je voegt voedingsbestanddelen toe via geperste groenten en fruit. Vaak wordt het ook verward met “sapfeesten” (juice feast) waarin je zoveel sappen mag drinken als je wil. Een sapvastenkuur is soberder en heeft dus ook een dieper zuiverend effect. Daarom is het ook aangeraden dit niet zonder enige voorbereiding te doen.

Een sapvastenkuur vraagt een voorbereidende fase waarin je al een tijdlang gezond eet, bij voorkeur zelfs rauw, waardoor je al een eerste natuurlijke ontgiftiging hebt doorlopen. Normaal is dit een periode van ongeveer een half jaar. Als je van een standaard dieet bruuskweg overspringt naar enkel sappen krijgt je lichaam als het ware een “cultuurshock”. Een overvloed van toxines komt vrij en kunnen nare gevolgen hebben, helemaal niet wat je je aanvankelijk had voorgesteld en dus ook vaak onbegrepen, angstaanjagend, ontmoedigend.

Daarom ook dat mijn sapvastenprogramma altijd begint met een transitie van vast naar vloeibaar voedsel om je lichaam voor te bereiden. De ontgiftiging wordt beslist, maar zachtjes ingeleid en wint aan diepgang naarmate we elke volgende fase ingaan.

Ontgiften en genezen gebeurt in “laagjes”, zoals je een ui pelt. Een vastendag in de puurste zin van het woord leidt onze kuur in. Je bent nu mentaal ingesteld op de zuiverende periode die voor je ligt.

Een volgende laag betreft de zuurtegraad van je lichaam. Die is beslissend voor je gezondheid: een zure omgeving is de ideale broedplaats voor kankercellen, hartziekten, chronische aandoeningen. Deze week is volledig toegespitst op het alkaliseren van je lichaam zodat vage klachten zich vanzelf oplossen, je energie kan opbouwen, zodat je gewicht kan verliezen en de toxines -die zich in vetcellen opslaan- kan afvoeren.

Maar sapvasten is zoveel méér dan enkel sappen drinken. Aandacht besteden aan het zorgvuldig verwijderen van de vrijgekomen toxines is essentieel om latere gevolgen te vermijden. Maar hoe doe je dit? Wat houdt het in? Waarom juist? Wanneer? Stuk voor stuk belangrijke aandachtspunten waar ik je tijdens onze samenkomsten grondige informatie over geef. Ook de ervaringen en steun die je krijgt van anderen is ontzettend waardevol tijdens je kuur.

De derde week richten we de aandacht op het ondersteunen van de eliminatiesystemen met een zachte lever- en galblaas zuivering. Deze “flush” duurt zeven dagen waarin we onze tijd nemen om de lever en galblaas te ontlasten van toxines. Elke dag wordt ingeleid met een nieuw recept, specifiek voor dit doel. Deze fase verdiept je ontgiftiging, samen met de juiste methodes om jezelf te verwennen en je succes te verzekeren.

Hoe puurder je voeding, hoe naakter, zuiverder je emoties worden. Ontgiften doe je op alle niveaus, fysiek, mentaal, spiritueel, emotioneel, relationeel. Hoe ga je om met deze confrontaties? Wat kan je doen? Wat leer je eruit? Vaak vergeten we dat ook emotionele neveneffecten de kop opsteken en om specifieke aandacht vragen. Tijdens een vastenkuur breek je met oude patronen, slechte eetgewoonten, laat je emotioneel eten los, stuur je je perceptie tegenover jezelf en anderen bij. Het is de aanzet tot verandering die je gezondheid en leven verbetert, meer diepgang geeft.

Een fase die heel veel mensen over het hoofd zien als het einde van de kuur in zicht is, is de transitie van vloeibaar naar vast voedsel. Een overgang die zeker zo belangrijk is, want je blijft nog een tijdlang “na-ontgiften”. Je lichaam moet weer uit zijn slaapmodus ontwaken, je spijsverteringsstelsel moet de tijd krijgen om weer op volle toeren te draaien. Vaak is het moeilijker om weer te eten dan te stoppen met eten. Ook hier krijg je de juiste informatie en recepten voor doorgespeeld.

Eens je kuur ten einde heb je een stevig fundament gelegd voor een nieuwe levensstijl. Want dat is wat “eten” uiteindelijk betekent; het weerspiegelt je hele levensstijl, hoe je je voeding kiest, hoe je nadenkt, welke relaties je aantrekt, het engagement dat je aangaat tegenover jezelf om elke dag gezonde keuzes te maken.

Net zoals je levensstijl misschien ooit bepaald werd door uithaalmenu’s, kant en klare pakjes voeding, groenten uit blik, frieten van op de hoek: de vermoeidheid, gezwollen en stijve gewrichten, irritatie, lusteloosheid, depressie die je ‘s avonds aan de televisie kluisterde… bepaalt gezonde voeding je nieuwe stijl. Weer energie hebben, zin hebben om ‘s avonds iets leuks te doen, plezier hebben aan vrijen, goed gezind door de dag gaan. Gezond zijn is de basis van je hele bestaan en zijn. Het is leuk. Aantrekkelijk. Sexy.

Sap je slank en gezond!

Marie-Claire Hermans

Meer info en inschrijven voor begeleide sapvastenkuur in april 2012 (BE)

Volgens het standpunt van TCM is verse voeding ideaal voor een goed darmmilieu, een gezonde lever en gezond bloed, en een sterk "maagvuur". Maar als je niet voorzichtig bent, en je alleen 'thermisch koelende' verse voeding eet (zoals avocado, sla, tomaten, komkommers, bananen, mungboonkiemen en algen), zou je de Yangenergie kunnen beschadigen, of de milt energetisch beschadigen. De Aziaten spreken dan van een milt-qi-zwakte, een milt-yin-tekort of milt-yang-tekort.

De milt is een fundamenteel belangrijk orgaan volgens TCM, het absorbeert de Qi (subtiele energie) van voeding en passeert ze naar de longen, hart en nieren. Zo is ze verantwoordelijk voor de vlotte verdeling van "voedings-Qi" doorheen het lichaam. Als de milt zwak ik, kan ze deze functies niet naar behoren uitvoeren. Dit leidt tot tekorten. Zelfs met een verhoogde inname van natuurlijke vitaminen en mineralen, zijn we niet voldoende voorzien. Waarom? Omdat de milt de subtiele Qi van de voeding niet kan transporteren naar de juiste plek om het juiste werk te doen. Natuurlijke vitaminen, mineralen en sporenelementen hebben niet veel nut, want er is niet genoeg levensenergie (Qi) in het lichaam om de voedingsstoffen goed te helpen assimileren. Qi is de belangrijkste factor in het lichaam om alle voedingsstoffen goed te kunnen integreren. Als de energie in het lichaam te zwak is om de nutriënten in het systeem te houden, worden ze weer uitgescheiden.

"De milt is het orgaan voor voeding, en omzetting in het algemeen. (...) Door de transformerende activiteit van de milt, worden voeding omgezet in voedingsstoffen, net zoals informatie verteerd wordt en omgezet naar kennis, en ervaringen zingeving krijgen en omzet naar een innerlijk gevoel van welzijn." -  Daverick Leggett

Een persoon met een zwakke milt, die waarschijnlijk ook een Yin type is, eet best niet te veel rauwe voeding, omdat dit niet goed is voor hem op lange termijn. Enkel wanneer hij rauwe voeding eet die thermisch warm is kan hij er op lange termijn zijn voordeel mee doen. Dit kan door gebruik te maken van een droogoven om de voeding op te warmen en de Qi ervan te versterken, en ook door tonische kruiden voor de milt en nieren te nemen. (Ook Yangtypes kunnen een milt-qi-zwakte hebben.) Het is ook erg aan te raden om de milt te versterken door warmtepakken op de buik, om op vaste tijden te eten, en om zeker yoga of aerobics te beoefenen, gezien stretchen goed is voor de milt.

Mijn ervaring is, dat door stretchingoefeningen (yoga/qi gong), het ontvangen van Shiatsu massages en thermisch warm voedsel te eten, ik altijd stabiliteit herwin, en genezing voor mijn milt krijg.

Hoe herken je milt-qi-zwakte?

Een milt-qi-zwakte kan herkend worden aan

• Het feit dat bindweefsel zijn elasticiteit verliest (bv. cellulitis)
• Regelmatig boeren
• Slechte concentratie en onderscheidingsvermogen
• Gebrek aan emotionele kracht
• Veel zorgen hebben
• Het emotioneel opgeven
• Het gevoel emotioneel ondervoed te zijn
• Met overdreven sympathie op de noden van andere reageren, maar je eigen noden niet tegemoet komen
• Het onvermogen om voldoende rust en voeding in de innerlijke wereld te brengen
• Indigestie

(In de meeste gevallen gaat het in het bijzonder om een milt-yang-zwakte. Voor details, zie het boek door Daverick Leggett, "Selfhealing through nutrition")

Een gezonde milt

"Als miltenergie in overvloed vloeit, wekt dit in het algemeen een diep inner gevoel van welzijn op, een prachtige luchthartigheid, een gevoel van welbehagen in het lichaam. We genieten van de fijne dingen in het leven en hebben een goed contact met ons gevoel. We voelen een volheid op alle niveaus, en we kunnen even genereus geven als ontvangen." Verder schrijft Daverick Leggett nog over het versterken van de milt: "De milt houdt van aanraking. Alles wat we doen op dit fundamentele vlak, versterkt de milt."

Hoe kan je Yin- en Yang-zwakte herkennen?

"Het is niet alleen belangrijk wat je eet, maar ook wie je bent."

Bovenop een algemene zwakte van de Qi, maakt TCM ook een onderscheid tussen yin- en yang-zwakte.

- Een Yintype heeft, volgens mijn ervaring als shiatsutherapeut, meer de neiging om op een 'yin' manier te leven, en yin-houdend voedsel te eten. Hij/zij heeft yangversterkende voeding nodig.

- Een Yangtype heeft volgens mij meer de neiging om meer yangenergie en yanghoudende voeding op te nemen. Hij/zij heeft yinversterkende voeding nodig.

Als je een rawfooder bent en je een Yangtype bent, dan is de rauwe voeding zeker heel goed en weldadig voor jou. Maar als je een Yintype bent, kan het wel zijn dat je rauwe voeding heel lekker vindt, maar dat het je welzijn niet ten goede komt op lange termijn.

Daverick Leggett beschrijft Yin- en Yang-zwakte als volgt:

"Een yangzwakte kan herkend worden aan de volgende algemene tekenen en symptomen:alle tekenen van Qi-zwakte, zoals rillingen, koude ledematen, weinig dorst, verlangen naar warme dranken, bleke gelaatskleur, zachte en waterige stoelgang, en frequent urineren met bleke urine. De meest aangetaste organen zijn de nieren, milt en hart."

"Een yinzwakte manifesteert zich typisch als een lichte koorts, vooral opvliegers in de namiddag, warme handen en voeten, een warmtegevoel in de borstkas en gezicht, nachtelijk zweten, slapeloosheid, en nachtelijke droge keel. Naast deze algemene kenmerken, zijn er andere symptomen, die bepaalde organen aantasten, die een yinzwakte suggereren." Daarbij kan ik vermelden dat de meest aangetaste organen bij een yintekort de nieren, lever, milt, longen en hart zijn.

Meer algemene tekenen van een Yintekort: vermoeidheid, overdreven extraversie met te weinig aandacht voor het eigen innerlijk, vergeetachtigheid, nachtelijk zweten, gevoelloosheid in ledematen, verlies van eetlust, rusteloosheid, droge mond en keel enz.

Meer algemene tekenen van Yangtekort: zachte, zwakke of zere knieën, zwakke onderrug, zwakke blaas, oedeem, impotentie en onvruchtbaarheid, waterige stoelgang, opgeblazenheid, moe zijn na het eten, koude rillingen, vermoeidheid, hartkloppingen, misselijkheid, depressie enz.

Consulteer best een ervaren therapeut of arts die gespecialiseerd is in Chinese geneeskunde om zeker te zijn van je eigen symptomen. Ik vind het heel waardevol om je eigen constitutie en huidige symptomen in detail te kennen, om preventieve maatregelen te nemen en je gezondheid op lange termijn te versterken.

Waarom zou TCM waardevol moeten zijn voor een rawfooder?

Het principe van de vijf elementen in de Chinese kruidengeneeskunde is eeuwenoude kennis met miljarden proefpersonen en verscheidene onderzoeksrapporten en tradities.

Ik veronderstel dat de reden waarom de meeste rawfooders zich heel goed voelen in het begin van hun rauwkostdieet, maar het heel moeilijk vinden op de langere termijn (of in een koud klimaat), is dat hun milt onderkoeld is en de Yang verzwakt waardoor de overvloed aan voedingsstoffen in het dieet zijn weg niet vindt in het lichaam.

Als we terug toegang krijgen tot onze oorspronkelijke instincten en onze verlangens correct interpreteren, zullen we automatisch neigen naar de voeding met de juiste thermale karakteristieken en de nodige voedingsstoffen.

Eén manier om je eigen instincten terug te winnen zijn de Chinese kruiden. (Zie 'Milan's RAW TCM deel 4')

Oplossingen

Leggett's Yinondersteuning
Bij Yintekort moeten we voeding vermijden die ons energie kost, die we niet echt beschikbaar hebben, en voeding die onze neiging om overhit te raken versterkt. Daarom moeten we stimulerende stoffen zoals koffie, suiker en alcohol vermijden, en het gebruik van voornamelijk verwarmende hete kruiden beperken. In de plaats willen we het anabolisch metabolisme verhogen. Voeding die Yin versterkt bestaat uit zeer effectieve nutriënten, naast vaak verkoelende en bevochtigende eigenschappen. Yin-tonicums hebben diepte, ze brengen ons in een innerlijke kalmte en versterken het hele overwerkte systeem.

Daverick Leggett refereert naar zeedieren, verschillende soorten vlees, maar ook noten, zaden, bonen en veel soorten sappig, verfrissend fruit. In verband met dit experiment om rauwveganistische voeding te combineren met TCM, wil ik graag een persoonlijke tip toevoegen: zeewier en rauwe groene groenten zijn heel geschikt om Yin om te bouwen en te beschermen. Andere voeding die Yin ondersteunt zijn volgende groenten: erwten, groene boontjes, rode nierbonen, asperge, tomaat, yam, en kiemen.

Leggett's ondersteuning van Yang
"Met zwakke Yang moeten we opletten om niet te veel koude voeding en dranken tot ons te nemen, gezien deze het verteringsvuur kunnen doven. In de plaats geven we de voorkeur aan voedingsmiddelen en bereidingswijzen die verwarmend zijn. Dus liever rode pepers dan komkommers, liever kersen dan bananen. Veel warme, pittige voedingsmiddelen helpen om het verteringsvuur en warmtecirculatie in het lichaam te stimuleren. De verwarmende eigenschappen van een voedingsmiddel kunnen verhoogd worden door langere kooktijden, zodat ze dieper in het lichaam kunnen doordringen.

(Een droogoven/dehydrator is ideaal in dit geval, gezien het de voeding voor een lange tijd opwarmt, en tegelijk de voedingsstoffen niet vernietigd. In de volgende blogpost vind je een recept uit Shazzie's prachtige boek "Evie's Kitchen".)

Let echter op met hete kruiden. Het is fout om te denken "hoe heter, hoe beter." Als we onszelf zo veel verwarmen dat we ervan gaan zweten, zorgt dit dat energie verloren gaat, en we koelen af. In het algemeen is het herstellen van Yang een geleidelijk proces waarvoor tijd en doorzettingsvermogen nodig is. Yang-tonicums zijn doorgaans zoet, pittig en verwarmend.

De volgende voedingsmiddelen hebben een speciaal tonisch effect op de Yang:

• Kruiden: Basilicum, kruidnagel, look, nootmuskaat, rozemarijn, salie, steranijs, thijm, kaneel, kastanjes
• Noten & zaden: walnoten, dille, uienzaad, venkelzaad, fenugriekzaad, pistachenoten

Na een kort intermezzo over Milan's bereidingsmethodes en sommige recepten, gaan we verder met deel 3 en 4: genezende kruiden, superfoods en vruchten.

Stay tuned!

Aus Sicht der TCM ist Frischkost ideal für ein gutes Darmmilieu, eine gesunde Leber und gesundes Blut, sowie ein gutes starkes Magenfeuer. Wenn man aber nicht aufpasst und nur thermisch kühlende Frischkost (Avocados, Salat, Tomaten, Gurken, Bananen, Mungobohnen-Sprossen und Algen) zu sich nimmt, kann das nicht selten zu einer Schädigung des YANG kommen und/ oder zu einer energetischen Schädigung der Milz führen. Die Asiaten sprechen dann von einem Milz-Qi-Schwäche, einer Milz-Yin-Schwäche oder einem Milz-Yang-Schwäche.

Die Milz ist ein fundamental wichtiges Organ in der TCM, sie schließt das Qi (die feinstoffliche Energie) der Nahrung auf und leitet es weiter an Lunge, Herz und Nieren. Sie ist also verantwortlich für den reibungslosen Transport und die Verteilung des Nahrungs-Qi im ganzen Körper. Wenn Die Milz zu schwach ist, kann sie diese Funktionen nicht ordnungsgemäß ausführen und es kommt zu Defiziten, auch bei erhöhter Einnahme von natürlichen Vitaminen und Mineralien ist der Mensch nicht ausreichend versorgt. Warum? Weil die Milz das feinstoffliche Qi der Nahrung, das essenziell wichtig für das bilden von QI und BLUT ist, nicht weiterleiten kann, um an der richtigen Stelle die richtige Arbeit zu tun. Mehr natürliche Vitamine, Mineralien und Spurenelemente finden dann ihren Weg in das Blut nicht. Die Energie im Körper ist zu schwach um die Nährstoffe in das Blut zu integrieren oder sie im System zu behalten, sie werden wieder ausgeschieden.

„Die Milz ist das Organ für Nahrung und Umwandlung schlechthin.“ „...“ „Durch die transformative Tätigkeit der Milz, werden aus der Nahrung Nährstoffe, werden Informationen verdaut und in Wissen umgewandelt sowie Sinneserfahrungen gemacht und in ein inneres Gefühl von Wohlbehagen verwandelt.“ – Daverick Leggett

Ein Mensch mit einer schwachen Milz, der vielleicht sogar noch ein YIN-TYP ist, sollte nicht allzu viel Rohkost essen, da sie für ihn auf Dauer nicht gut ist. Nur wenn er thermisch warme Rohkost isst, einen Dehydrator benutzt um die Speisen über längere Zeit aufzuwärmen und deren Qi zu stärken* bzw. Qi zuzuführen, sowie Milz und Nieren stärkende Kräuter zu sich nimmt, kann langfristig an Rohkost profitieren. (Auch YANG-TYPEN können eine Milzschwäche haben.) Außerdem wäre es dringend anzuraten die Milzenergie auch mithilfe von Wärmepackungen auf dem Bauchnabel zu stärken, auf feste wiederkehrende Esszeiten zu achten und auf jeden Fall Yoga oder Gymnastik zu machen, da Körperdehnungen laut TCM der Milz sehr zugute kommen.

Meine Erfahrung sagt das gleiche. Ich, der eine Milz-Schwäche hat, kann durch Stretching (Yoga/ Qi-Gong), Shiatsu und thermisch warme Nahrung immer wieder Stabilität und Heilung für meine Milz erfahren.

Eine Milzschwäche erkennen

Eine Milzschwäche erkennt man daran, dass das Bindegewebe seine Spannkraft verliert (Schlupflied, Cellulite); Häufiges Aufstoßen; Das Konzentrations- und Unterscheidungsvermögen ist gestört oder Mangelhaft; Emotional nicht gestärkt sein; Viele Sorgen haben; Sich emotional aufgeben; Das Gefühl emotional unterernährt zu sein; Mit übertriebene Anteilnahme auf die Bedürfnisse anderer eingehen, aber die eigenen Bedürfnisse nicht erfüllen können; Die Fähigkeit sich Trost und Nahrung im eigenen Inneren zu holen ist gestört; Verdauungsschwäche.

(In den meisten Fällen handelt es sich insbesondere um eine Milz-Yang-Schwäche, für die Details und feinen Unterscheidungen diesbezüglich, sehen Sie bitte das Buch von Daverick Leggett ein „Selbstheilung durch Ernährung“)

Eine gesunde Milz

„Wenn reichlich Milzenergie fließt, so löst das im Allgemeinen ein tief inneres Gefühl des Wohlbefindens, eine wundervolle Unbeschwertheit, ein Behagen im Körper aus. Wir sind zufrieden, genießen die Freuden des Lebens und sind eng mit unserer eigenen Sinnlichkeit verbunden. Auf allen Ebenen spüren wir die Fülle, und wir vermögen ebenso großzügig zu geben wie zu empfangen.“ Des weiteren schreibt Daverick Leggett zur Kräftigung der Milz: „Die Milz liebt Berührungen. Alles, was uns auf dieser fundamentalen Ebene wohl tut, stärkt die Milz.“

Schwäche von Yin und Yang erkennen

„Es kommt nicht nur darauf an was man isst, sondern auch darauf an wer man ist.“

Neben einer allgemeinen Qi-Schwäche unterscheidet man in der TCM auch zwischen Yin-Schwäche und Yang-Schwäche.

Ein YIN-TYP hat meiner Betrachtung nach als erfahrener Shiatsu-Therapeut eher eine Tendenz, zuviel Yin zu leben und Yin-haltige Nahrung zu sich zu nehmen, er/sie benötigt YANG-Stärkende Nahrung.

Ein YANG-TYP hat meiner Betrachtung nach eher eine Tendenz zuviel YANG zu leben und Yang-haltige Nahrung zu sich zu nehmen, er/sie benötigt YIN-Stärkende Nahrung.

Wenn Sie als Rohköstler also ein YANG-TYP sind, dann bekommt Ihnen die Rohkost sicherlich sehr gut. Wenn Sie hingegen aber ein YIN-TYP sind, kann es sein, dass Sie die Rohkost zwar sehr gerne mögen, sie Ihnen aber auf Dauer nicht gut tut.

Daverick Legget beschreibt Yin- und Yang-Schwäche wie folgt:

„Eine Yang- Schwäche ist an folgenden allgemeinen Anzeichen und Symptomen zu erkennen: an allen Anzeichen einer Qi- Schwäche, darunter Kältegefühlen, kalten Gliedern, Durstmangel, einem Verlangen nach heißen Getränken, bleicher Gesichtsfarbe, weichem, wässrigem Stuhl und häufigem Wasserlassen mit blassem Urin. Die am häufigsten betroffenen Organe sind Nieren, Milz und Herz.“

„Eine Yin-Schwäche macht sich üblicherweise als leichtes Fieber, speziell Hitzewallungen am Nachmittag, in heißen Handflächen und Fußsohlen, Hitzegefühlen im oberen Brustbereich und im Gesicht, in Nachtschweiß, nächtlicher Rachentrockenheit und Schlaflosigkeit bemerkbar. Neben diesen allgemeinen Kennzeichen können auch andere Symptome auftreten, von denen bestimmte Organe betroffen sind und die auf eine Yin-Schwäche schließen lassen.“ Ergänzend kann ich sagen, dass die am meisten betroffenen Organe einer Yin-Schwäche Nieren, Leber, Magen, Lungen und Herz sind.

Weitere allgemeine Indikatoren für eine Yin-Schwäche: Müdigkeit, zu starke Extrovertiertheit bei zu wenig Bezug zum eigenen Inneren, Vergesslichkeit, Nachtschweiß, Taubheitsgefühle in den Gliedmaßen, Appetitmangel, Ruhelosigkeit, trockener Hals und Rachen u.v.m.

Weitere allgemeine Indikatoren für eine Yang-Schwäche: Weiche, schwache oder schmerzende Knie, schwacher unterer Rücken, Blasenschwäche, Ödeme, Impotenz und Unfruchtbarkeit, wässriger Stuhl, Blähungen, Ermüdung nach dem Essen, Frösteln, Müdigkeit, Herzklopfen, Unwohlsein, Depressivität u.v.m.

Bitte suchen Sie zur Genauigkeit Ihrer eigenen Symptome einen erfahrenen Heilpraktiker oder Arzt auf, der sich auf TCM spezialisiert. Ich finde es sehr wertvoll seine Konstitution und aktuellen Symptome detailliert zu kennen um präventive Maßnahmen zu ergreifen und die eigene Gesundheit nachhaltig zu stärken.

Warum soll TCM von Wert sein für einen Rohköstler?

Das Prinzip der 5-Elemente und der chinesischen Kräuterlehre ist jahrtausende altes Wissen mit Milliarden von Testprobanden und etlichen Forschungsberichten und Überlieferungen.

Ich nehme an, das der Grund warum für die meisten Rohköstler zwar der Anfang ihres Rohkostlebens sehr gut ist, aber auf Langzeit gesehen (oder in kaltem Klima) sehr schwierig ist, darin liegt, dass deren Milz unterkühlt und das YANG geschwächt ist und die Fülle an Nährstoffen in der Nahrung gar nicht den Weg in den Körper findet.

Wenn wir zu unseren ursprünglichen Instinkten wieder Zugang gefunden haben und unsere Süchte und Verlangen richtig deuten, werden wir automatisch zu den Nahrungsmitteln greifen mit der richtigen thermischen Beschaffenheit und dem richtigen Nährstoffgehalt.

Ein Weg seine eigenen Instinkte zurück zu gewinnen sind die chinesischen Kräuter.
(„Milan’s RAW TCM – Rohkost und TCM“ Teil 4)

Lösungen

Leggett’s Unterstützung des YIN:
Bei Yin-Mangel müssen wir Nahrung vermeiden, die uns dazu bringt Energie zu verbrauchen, die uns eigentlich gar nicht zur Verfügung steht, und Speisen, die unsere Neigung stärken uns zu überhitzen. Darum sollten wir auf anregende Genüsse wie Kaffee, Alkohol und Zucker verzichten und den Gebrauch von vorwiegend erhitzenden, scharfen Gewürzen einschränken, die Körperenergie freisetzen. Stattdessen sorgen wir für einen aufbauenden Stoffwechsel. Nahrung die das Yin stärkt setzt sich aus hochwirksamen Nährstoffen mit feuchtigkeitsspendenden und oft kühlenden Eigenschaften zusammen. Yin Tonika haben Tiefenwirkung, sie stellen uns im innersten wieder her und beruhigen das gesamte überanstrengte System.

Daverick Legget verweist auf Meeresfrüchte und Meerestiere, verschiedene Fleischsorten, aber auch Nüsse, Samen, Bohnen sowie viele saftige, kühlende Früchte, zählt er dazu. Ich gestatte mir in diesem Versuch die vegane Rohkost in der TCM darzustellen, meinen persönlichen Tipp hinzuzufügen: Meeresalgen und rohe essbare Grünpflanzen eignen sich sehr gut um das Yin aufzubauen und zu schützen.

Weitere Nahrungsmittel die das Yin unterstützen:
GEMÜSE: Erbsen, Grüne Bohnen, Kidneybohnen, Spargel, Tomaten, Yamswurzel, Sprossen

Leggett’s Unterstützung des Yang:
„Bei schwachem Yang müssen wir darauf Acht geben nicht zu viele kalte Speisen und Getränke zu uns zu nehmen, da sonst das Verdauungsfeuer ausgelöscht wird. Stattdessen bevorzugen wir Nahrungsmittel und Garmethoden, die uns aufwärmen... wir essen also lieber rote Paprikaschoten statt Gurken und lieber Kirschen statt Bananen. Viele warme, scharfe Gewürze unterstützen das Verdauungsfeuer und regen den Wärmekreislauf im Körper an. Die wärmende n Eigenschaften einer Speise werden durch längere Garzeiten gesteigert, sodass sie tiefer in den Körper eindringen können.

(Ein Dehydrator ist in diesem Falle ideal, da er sehr lange die Speisen aufwärmt, während er die Nährstoffe doch nicht zerstört. Siehe Rezept von Shazzie aus dem wundervollen Buch „Evies Kitchen“)

Vorsicht aber mit Schärfe- es ist ein Fehler zu denken „Je schärfer desto besser“. Wenn wir uns so stark erhitzen, dass wir schwitzen geht Energie verloren und wir beginnen abzukühlen. Generell gesagt ist die Wiederherstellung des YANG ein allmählicher Prozess der Zeit und Ausdauer erfordert. YANG TONIKA sind im Allgemeinen Süß, scharf und wärmend.

Folgende Nahrungsmittel haben eine besondere tonisierende Wirkung auf das Yang:
GEWÜRZE: Basilikum, Gewürznelken, Knoblauch, Muskatnuss, Rosmarin, Salbei, Sternanis, Thymian, Zimtrinde, Esskastanien
NÜSSE & SAMEN & SAATEN: Walnüsse, Dillsaat, Schnittlauchsaat, Fenchelsamen, Bockshornkleesamen, Pistazien.

Nach einem kurzen Intermezzo über Milan's (nicht-)Garmethoden und einigen Rezepten werden wir mit Teil 3 und 4 weiter gehen: Superfoods, Kräuter und Früchte.

Bleiben Sie dran!

From the perspective of TCM fresh food is ideal for a good intestinal environment, a healthy liver and healthy blood, and a good strong "stomach fire". But if you're not careful, and you eat only 'thermally cooling' fresh food (like avocado, lettuce, tomatoes, cucumbers, bananas, mung bean sprouts and algae), you may cause damage to the Yang and/or an energetic damage to the spleen. The Asians then speak of a spleen-qi-weakness, a spleen-yin-deficiency or spleen-yang-vacuity.

The spleen is a fundamentally important organ according to TCM, it absorbs the Qi (the subtle energy) of food and passes it to the lungs, heart and kidneys. It is thus responsible for the smooth transportation and distribution of "food-Qi" throughout the body. If the spleen is weak, it can not perform these functions properly, and this leads to deficiencies. Even with an increased intake of natural vitamins and minerals, we are not adequately supplied. Why? Because the spleen can not transport the subtle Qi of food to the right place to do the right work. Natural vitamins, minerals and trace elements are of not much use, because there is no life energy (Qi) in the body to help assimilate the nutrients properly. Qi is the most important factor in the body in order to integrate all nutrients properly. If the energy in the body is too weak to hold the nutrients in the system, they are going to be excreted.

"The spleen is the organ for food and conversion in general. (...)Through the transformative activity of the spleen, nutrients are made from food, just as information is digested and converted into knowledge and experiences made sense and turned into an inner feeling of well-being." - Daverick Leggett

A person with a weak spleen, who is probably also a Yin type should not eat too much raw food as this is not good for him in the long run. Only when he eats raw food that is thermally warm, using a dehydrator to warm up and strengthen the Qi of the food, as well as taking tonic herbs for the spleen and kidney, he can get long-term benefits from the raw food. (Also Yang types may have a spleen-qi-weakness.) It would also be strongly recommended to strengthen the spleen by using heat packs on the belly, to have fixed recurring meal times and to definitely practice yoga or aerobics, as body stretching will be of benefit for the spleen.

My experience is, that by stretching exercises (yoga / qi gong), receiving Shiatsu massages and eating thermally warm food, I always regain stability and healing for my spleen.

How to recognise a spleen-qi-weakness

A spleen-qi-weakness is recognised by

• The fact that the connective tissue loses its elasticity (e.g. cellulitis)
• Frequent belching
• Poor concentration and discernment
• Lack of emotional strength
• Having many worries
• Giving yourself up emotionally
• The feeling of being emotionally malnourished
• Responding with exaggerated sympathy to the needs of others, but not meeting your own needs
• The inability to bring adequate comfort and nourishment in the inner world
• Indigestion.

(In most cases we are dealing with a spleen-yang weakness in particular. For details and fine distinctions, please see the book by Daverick Leggett, "Selfhealing through nutrition")

A healthy spleen

"If spleen energy abundantly flows, it generally triggers a deep inner feeling of well being, a wonderful light-heartedness, a comfort in the body. We are happy to enjoy the pleasures of life and are closely connected with our own sensibility. At all levels, we feel the fullness, and we are able to give as generously as to receive." Furthermore Daverick Leggett writes on strengthening the spleen: "The spleen loves touching. Everything we do on this most fundamental level, strengthens the spleen."

How to recognize weaknesses of Yin and Yang

"It is not only important what you eat, but also who you are."

In addition to a general weakness of Qi, TCM also makes a distinction between yin and yang weakness.

- A Yin Type has, in my view as an experienced shiatsu therapist, more of a tendency to live in a yin way, and eat yin-containing food. He/she needs Yang-fortifying food.

- A Yang Type in my view, has more of a tendency to take in too much yang and yang-containing foods. He/she needs Yin-fortifying food.

If you are a rawfoodist and you are a Yang-person, then the raw food certainly is very good and highly beneficial for you. But if you are a Yin-person, however, it may be that you really like raw foods, but that it won't serve your wellbeing on a long term basis.

Daverick Leggett describes Yin and Yang weakness as follows:

"A yang weakness can be recognised by the following general signs and symptoms: all signs of Qi weakness, including chills, cold limbs, lack of thirst, a desire for hot drinks, pale complexion, soft and watery stools and frequent urination with pale urine. The most commonly affected organs are the kidneys, spleen and heart."

"A yin weakness typically manifests as a slight fever, especially hot flashes in the afternoon, in hot palms and soles, feeling heat in the upper chest and face, night sweats, insomnia, nocturnal dry throat. In addition to these general characteristics, other symptoms occur, by which certain organs are affected and which suggest a yin weakness. "Additionally, I can say that the most affected organs of a yin deficiency are kidneys, liver, spleen, lung and heart.

More general indicators of a Yin deficiency: fatigue, excessive extraversion with too little regard for his own inner being, forgetfulness, night sweats, numbness in the limbs, loss of appetite, restlessness, dry mouth and throat, etc.

More general indicators of Yang Deficiency: Soft, weak or sore knees, weak lower back, bladder weakness, edema, impotence and infertility, watery stools, bloating, fatigue after eating, chills, fatigue, heart palpitations, nausea, depression etc.

Please consult an experienced medical practitioner or physician who specializes in TCM to be sure about the accuracy of your own symptoms. I find it very valuable to know your constitution and current symptoms in detail, in order to take preventive measures and to strengthen your health long term.

Why should TCM be of value to a rawfoodist?

The principle of the five elements of Chinese herbalism is age-old knowledge with billions of test subjects, and several research reports and traditions.

I suppose the reason why most rawfoodists  feel very good in the beginning of their raw food diet, but find it very difficult on the longer term (or in a cold climate), is that their spleen subcooled and the Yang is weakened and the abundance of nutrients in the diet did not find its way into the body.

If we have regained access to our original instincts and correctly interpret our desires and cravings, we will automatically gravitate towards the foods with the right thermal characteristics and the proper nutrients.

One way to win back one's own instincts are the Chinese herbs. (See 'Milan's RAW TCM Part 4')

Solutions

Leggett's Yin Support
For Yin deficiency, we have to avoid food that causes us to consume energy, which we do not really have available, and foods that strengthen our tendency to overheat us. Therefore we should avoid stimulating substances such as coffee, alcohol and sugar and restrict the use of predominantly heating, hot spices, releasing the body's energy. Instead, we want to enhance the anabolic metabolism. Food that strengthens Yin is composed of highly effective nutrients, along with often cooling and moisturizing properties. Yin tonics have depth, they put us in the inner calm and restore the entire overworked system.

Daverick Leggett refers to seafood and marine animals, different kinds of meat, but also nuts, seeds, beans and many kinds of juicy, refreshing fruit. For this experiment to combine vegan raw food and TCM, I'd like to add my personal tip: seaweed and raw edible green plants are very well suited to build and protect Yin. Other foods that support Yin are following vegetables: peas, green beans, red kidney beans, asparagus, tomatoes, yams, sprouts.

Leggett's support of Yang
"With weak Yang we have to be careful to not eat too many cold foods and beverages, otherwise the digestive fire is extinguished. Instead, we prefer foods and cooking methods, that are warming... So we prefer to eat red peppers instead of cucumbers, prefer cherries instead of bananas. Many warm, spicy foods help to stimulate the digestive fire and heat circulation in the body. The warming properties of a food can be increased by longer cooking times, so that they can penetrate deeper into the body.

(A dehydrator is ideal in this case, as it warms up the food for a very long time, while the nutrients are not destroyed. I'll add a recipe from Shazzie's wonderful book "Evie's Kitchen" to the next post.)

But be careful with spicy hotness, it's is a mistake to think "the hotter the better." If we heat ourselves so much till we sweat, this causes energy to be lost and we begin to cool. Generally speaking, the restoration of Yang is a gradual process that requires time and perseverance. Yang tonics are generally sweet, spicy and warming.

The following foods have a special tonic effect on the Yang:

• Spices: Basil, clove, garlic, nutmeg, rosemary, sage, star anise, thyme, cinnamon, chestnuts
• Nuts & Seeds: walnuts, dill, chive seeds, fennel seeds, fenugreek seeds, pistachios

After a short intermezzo about Milan's non-cooking methods and some recipes, we'll continue with Part 3 and 4: healing superfoods, herbs and fruits.

Stay tuned!

In dit artikel wil ik je, als je een rawfooder bent, meer bewust maken van de verschillende effecten van rauwe voeding. Als je graag gezond, maar niet 100% rauw eet, kan je ook je voordeel doen uit dit artikel. Het is voor iedereen die tussen 10% en 100% rauw eet.

Deel 1: Locale groenten, kruiden, noten en zaden, en granen

Deze poging om de combinatie van TCM (Traditional Chinese Medicine, of traditionele Chinese geneeskunde) en raw food op een duidelijke manier voor te stellen is niet zo gemakkelijk. Er zijn maar een paar punten waar de twee voedingsfilosofieën echt gelijk lopen, of toch tenminste een gemene deler vinden. Er zijn veel gebieden waarin TCM een volledig verschillende zienswijze heeft dan het moderne rawfoodisme. De hoofdreden, onder andere, is waarschijnlijk dat de rauwe en plantaardige voeding in TCM enkel een deel is van een groter geheel, en de raw food filosofie zoals we die vandaag zien eerder een op zichzelf staand systeem is. Wanneer ik de term ‘raw food’ hoor, betrap ik mezelf er vaak op dat ik denk aan het oude, beperkte beeld van koude rauwe groenten en koud fruit. Maar in de moderne raw food vind je noten, zaden, kiemen, bladgroenten, kruiden, gedroogde voeding… in feite alles wat niet verhit is boven ongeveer 42 graden. Voor sommigen horen daar ook rauwe eieren, rauwe vis, en zelfs rauw vlees bij. Dit systeem evolueert nog steeds en momenteel horen hier ook Chinese kruiden, zeewier, graangrassen en exotische knolgewassen bij, om er maar een paar te noemen. Het is ook belangrijk om te vermelden dat de rauwe voedingsmiddelen, die rijk in voedingsstoffen zijn, ook een significante bijdrage kunnen leveren tot een gebalanceerd dieet in TCM.

Wat is raw food?

Sommige rawfooders onderscheiden zich van anderen door bv. geen dierlijke proteïnen te eten – het ‘rauwveganistische dieet’. Nelly Rheinle Carayon, auteur van "Rohköstlich", beschrijft haar visie op raw food als volgt:

"Belangrijke nutriënten en enzymes worden vernietigd als ze verhit worden. Zo gaat ongeveer 85 procent van de voedingswaarde verloren. Rawfood wordt niet verhit boven de 42 graden Celsius, wat dus niet betekent dat je alleen koude voeding eet. Een soep, verwarmd in de droogoven bijvoorbeeld, hoort er ook bij. Dit dieet levert alle voedingsstoffen die belangrijk zijn voor celfunctie en voorziet in een goede zuur-base-balans. Een vitaal levensmiddel (een “levend middel”) zou niet alleen een stimuleermiddel moeten zijn, maar ook echt onze voedingsbehoeften tegemoet komen. Rawfood is de ideale basis voor optimale gezondheid en brengt je in harmonie met je levensenergie. Het wonderbaarlijke van dit dieet is dat je onmiddellijk een positief effect voelt, en je bent in harmonie met jezelf en je lichaam. Intuïtie wordt helderder en zo wordt ook het nemen van beslissingen (‘buikgevoel’) makkelijker.”

Naast Nelly zijn er ook mensen zoals Christian Opitz, die in zijn boek "Befreite Ernährung" (Bevrijde voeding) praat over rauwe eieren, rauwe boter en cocosolie als heel geode bronnen van meervoudig onverzadigde vetten. Frédéric Patenaude is een veganistische rawfooder, die een rauw dieet zonder oliën en met zeer weinig vet aanhangt. Hij eet bijna geen noten en zaden. Hij gelooft dat teveel vetten de reden zijn waarom veel mensen geen succes hebben met het rawfooddieet.

Ikzelf ben een 'TCM fan', maar ook een 'Lifefood fan'. Ik gebruik de enorme voordelen van de thermische eigenschappen van voeding, en tegelijk de enorme voordelen van de vitale stoffen in levende rauwe voeding. Volgens TCM ben ik een Yin type en heb een milt-chi-zwakheid. Voor mij werkt de combinatie van de twee voedingsfilosofieën absoluut fantastisch. Ik eet 40% rauwe voeding, zorg dat ik “thermisch warm” blijf, en ik hou van superfoods zoals maca, Chinese kruiden en groene poeders/groene smoothies.

Ik zou graag de test doen om Rawfood met TCM te combineren ("Milan's RAW TCM") en elke lezer kan voor zichzelf uitmaken hoe hij met deze informative wil omgaan. Ik moedig een individuele benadering aan.

Verschillen tussen hedendaagse raw food en TCM

De notie van een gezond dieet verschilt sterk tussen raw food en de theorie van de 5 elementen, gezien de factor van het koken heel verschillend wordt geïnterpreteerd aan beide kanten. Voor rawfooders is het best om de hoogste kwaliteit verse biologische voeding te eten, en het niet te verhitten boven 42 graden, omdat ze geloven dat anders 85% van de voedingsstoffen en enzymen vernietigd wordt. In TCM wordt koken gezien als een belangrijk principe om energie/warmte te leveren aan de voeding, om zo energie/warmte te leverern die het lichaam opbouwt en versterkt. Vooral als je last hebt van yang-zwakheid, is koken volgens TCM heel belangrijk om de yang te versterken.

Ondanks deze visie op koken, categoriseert TCM ook bepaalde groenten, kruiden, specerijen, noten, zaden en granen in hun rauwe toestand als “thermisch warmend” en dus versterkend voor bepaalde organen, meridianen, Qi (uitspraak: 'chi'), en Yin en Yang. In feite is dit maar een klein deel van TCM en het zou nooit op zichzelf aanbevolen worden door een TCM-dokter. Hij zou altijd bepaalde kruiden en lang gekookte voeding aanraden, als het ging om zwakheden in of het versterken van Yin, Yang en Qi.

Volgens mij is het het waard om dit individueel uit te testen en om thermisch verwarmende voeding in hun rauwe vorm te gebruiken. Verwacht echter geen grote genezingen, als je er geen Chinese thees en tonicums van hoge kwaliteit bij neemt om Yin, Yang en Qi-energie te herstellen. (En daarnaast ook Jing, de energie van de nieren, en Shen, van het hart).

Langs de andere kant beveelt TCM ook rauwe voeding aan, met veel vitaminen, mineralen, sporenelementen en aminozuren, als het ideale dieet om Yin te versterken en te verzorgen. Zoals je ziet, TCM omvat gekookte én rauwe voeding.

"De warmte van de voeding wordt geleverd door zijn aard (thermische eigenschappen) en ook door de soort bereiding.” (Daverick Leggett)

Belangrijke verschillen in mijn persoonlijke ervaring

Het is belangrijk om op te merken dat het Westerse gekookte (TCM-)dieet nogal verschilt van het oorspronkelijke dieet van de vijf elementen en het “langdurig leven”-dieet. De mate van evenwicht in het dieet van Aziaten en de echte TCM- en lang-leven-experts gaat veel verder dan wat je in de meeste TCM receptenboeken in het Westen vindt. Als je je dieet beperkt tot groenten, kruiden, vlees, vis, noten, zaden, kiemen, vruchten en wat algen, kan je niet genieten van de verscheidenheid die deel is van een gezond en evenwichtig dieet in de oorspronkelijke betekenis.

Om maar enkele belangrijke, bijna vergeten factoren te vermelden die ik gevonden heb in mijn acht jaar onderzoek in gezond eten:

Genezende voeding zoals gefermenteerde gerstmiso, Ume boshi, en verse rauwe gepekelde kool (rauwe zuurkool). Gewone, gekookte kool, zelfs bio, bevat nagenoeg geen nuttige voedingsstoffen meer. De genezende kracht van rauwe, gefermenteerde groenten is reeds honderden jaren gekend in vele culturen ter wereld. Naast lekker smaken, leveren gefermenteerde groenten ook levende bacterieculturen, die zorgen voor een gezonde darmflora en onze weerstand versterken. In principe kan bijna elke groente gefermenteerd worden: wortelen, bieten, kool, look, ui, enz.

Genezende zeeplanten zoals zeefytoplankton, AFA-algen, spirulina en chlorella. Deze (micro)algen, supergeconcentreerd met voedingsstoffen, assisteren het lichaam met celregeneratie. Ideaal voor ontgiften, opbouwende diëten, en de dagelijkse aanvoer van essentiële groene groenten. Naast deze superalgen zijn er nog heel wat zeeplanten die heel populair zijn in Azië. Kelp, Dulse, Nori, Wakame, Kombu Royal, Iwanori, Mozuku, Matsumo, Mekabu, Arame, Aonori, zeespaghetti, zeesla. De meeste van deze bevatten B-vitamines, foliumzuur en vitamine K.

"Algen bevatten veel magnesium en jodium, verbeteren de schildklierfunctie, en verhogen zo onze metabolische activiteit. The ingrediënten van bruine algen zijn ook medisch interessant: fucoidan (de slijmerige stof in de algen, in hoge mate aanwezig in Funori, Mozuku, Mekabu) versterkt het immuunsysteem. Alginezuur verbindt zich met toxines in het lichaam en scheidt ze zo uit. De voedingsstoffen in Kombu verbinden zich met cholesterol in de darm en verhinderen zo dat het opgenomen wordt. De soort Porphyra (Nori) gaat de proliferatie van bacteriën tegen, en Wakame verdunt het bloed.“ (Bron: www.sojahaus.com)

Genezende wortelgewassen zoals maca, Koreaanse ginseng, Astragalus (tragantwortel), gember, mierikswortel, paardebloemwortel. Ook gewone wortelgroenten zoals pastinaken en wortelen hebben een goed versterkend effect. Volgens TCM zijn ze zoet-warm, en versterken ze de milt. Mierikswortel beweegt de Qi en zuivert de aderen. Paardebloemwortel is goed voor de lever. Maca en ginseng geven kracht en uithouding. Astragalus wordt vooral aanbevolen voor de milt.

Genezende vitale paddestoelen zoals Reishi, He Shou Wu (Fo-Ti), Chaga, Polyporus en Shiitake, alsook Agaricus bisporus (gewone champignon), Auricularia (Judasoor), Coprinus (Inktzwam), Cordyceps, Coriolus, Tremella, Hericium, Maitake, Grifola Frondosa, enz.

Deze paddestoelen zijn als geneeskrachtige kruiden. Ze hebben een zeer intense werking en ze mogen niet allemaal genomen worden zonder toezicht van een kundige medische professional of arts. Reishi, Chaga en Fo-Ti zijn in het algemeen gemakkelijk verdraagbare, verkwikkende vitaliteitspaddestoelen, die ik zelf ook neem zonder medisch toezicht.

Genezende oliën en vetten zoals 100% koudgeperste lijnzaadolie, hennepolie, kokosolie, krilolie, sesamolie, rauwe zwarte tahini, rauwe amandelboter enz. Voor mij bieden deze oliën en vetten een heel positieve meerwaarde voor mijn welzijn. Er zijn mogelijk constitutionele types die vetten niet goed verdragen.

Genezende antioxidanten zoals OPC (oligomere proanthocyanidines), dat in Sangre de Drago zit en een krachtige ontstekingsremmer is. Camu Camu, Açai, en ook rauwe cacao bevatten verschillende waardevolle antioxidanten, die mijn voedingspatroon zeker op een vreugdevolle manier verrijkt hebben. Ik hou vooral van Camu Camu en Sangre de Drago!

(Lees Deel 2 hier. We gaan in Deel 3 en 4 verder met genezende superfoods, kruiden en vruchten)

In this article I want to, if you are rawfoodist, make you more aware of the different effects of raw foods. If you do not eat raw food, but like healthy eating, you too can benefit from this article, whether you eat 10%, 30%, 50%, 70% or 100% raw.

Part 1: Local vegetables, herbs, nuts and seeds, and grains

This attempt to present the combination of rawfood with TCM (Traditional Chinese Medicine) in a clear way is not that easy. There are only a few points where you can see equality in both nutrition philosophies, or at least can find a common denominator. However, there are many areas in which TCM has a completely different view on food than the "modern" rawfoodism. The main reason, among other things, is probably that the raw food and vegan food in TCM is only one part of a larger body and the raw food philosophy, how we perceive it today is a stand alone system. When I hear the term 'raw food', I often catch myself thinking about an old, limited picture of cold raw vegetables and cold fruits. However, modern rawfood includes raw nuts, seeds, sprouts, green salad leaves, herbs, dried fruits, and basically everything that is not heated above 42 degrees Celsius, for a some including also raw eggs and raw fish, and even raw meat. This standalone system is continuously developing and currently also includes Chinese herbs, seaweed, green grasses and exotic roots, to name just a few. Important to say is that all the nutrient-rich raw foods also can make a significant contribution to a balanced diet in TCM.

What is raw food?

Some rawfoodists differentiate themselves from others by example by eating no animal proteins - the "raw vegan diet." However, Nelly Rheinle Carayon, author of "Rohköstlich", describes the kind of raw food that she herself practices, as follows:

"When heated, important nutrients (including enzymes) are destroyed. This way about 85 percent of the nutritional value is lost. Raw foods are not heated above 42 degrees Celsius, which does not mean that only cold foods are eaten. A soup, heated in a dehydrator, for example, belongs to it as well. This diet supplies all the nutrients that are important for cell function and provides a good acid-alkaline balance. A vital food (a "lifefood") should not only act as a stimulant, but it should also meet our nutritional needs. Raw food is the ideal foundation for optimum health and brings you into harmony with your life energy. The amazing thing about this diet is that you immediately feel a positive effect, and you are in harmony with yourself and your body. Intuition becomes clearer and thus decision making ('gut feeling') is stronger. "

Besides Nelly there are also people like Christian Opitz, who in his book "Befreite Ernährung" (Liberated Nutrition) talks about raw eggs, raw butter and coconut oil as a very good source of poly-unsaturated fats. Frederic Patenaude is a vegan rawfoodist, without oils, and very little fat (some avocado, almost no nuts and seeds). He believes that too many fats are the reason why many people have no success with the raw food diet.

I am myself a 'TCM fan', but also 'Lifefood fan'. I use the enormous advantages in the thermal properties of foods, as well as the enormous advantages of the vital substances in living raw food. According to TCM I'm a Yin type and have a "spleen-chi-weakness" and to me both diets in combination work absolutely great. I eat a 40% raw food diet, make sure to remain "thermally warm", and I love superfoods such as maca, Chinese herbs and green plant powder/green smoothies.

I would like to take this test to combine Raw food and TCM ("Milan's RAW TCM") and each reader can decide for himself on how to deal with this information. I encourage an individual approach.

Differences between modern raw food and TCM

The notion of a healthy diet differs greatly between raw food and the theory of the 5 elements, since the factor of cooking is interpreted very differently on both sides. For rawfooders, it's best to eat the highest quality fresh organic foods and don't heat them above 42 degrees, because they believe it kills 85% of all valuable ingredients and enzymes. In TCM cooking is considered an important principle to provide energy/heat to the food so as to provide energy/heat that builds and strengthens the body. Especially when suffering from yang weakness, according to TCM, cooking is very important to strengthen the yang. Despite this view on cooking food, TCM also categorises certain vegetables, herbs, spices, nuts, seeds and grains in their raw state as "thermally warming" and thus strengthening for certain organs, meridians, the Qi (pronounced 'chi'), and Yin and Yang. In fact this is only a small part of TCM and would on its own never be recommended by a professional TCM doctor. He would always recommend certain herbs and food that has been cooked for a long time, when it comes to weaknesses and strengthening the Yin, Yang and Qi.

In my opinion it's worth a try to test it individually and to use the thermally warm foods in their raw form by theirselves. Don´t expect major healing though, if you are not taking high-quality Chinese teas and tonics along to restore the Yin-, Yang- and Qi-energy. (Furthermore the Jing, that belongs to the kidneys and the Shen, that belongs to the heart.)

On the other hand TCM also recommends raw food with lots of vitamins, minerals, trace elements and amino acids, as the ideal diet to help boost the Yin and take good care of it. As we see, TCM includes both cooked and raw diet.

"The warmth of the food is provided by its nature (thermal properties) and also by the type of preparation." (Daverick Leggett)

Important differences in my personal experience

It should be noted here, that the western cooked diet (also with TCM-ers) differs a lot from the original diet of the five elements and the "longevity diet". The degree of balance in the diet of Asians and the real TCM and Longevity experts is far more extensive than that of most normal TCM recipe books in the West. If you reduce your diet to vegetables, spices, meat, fish, nuts, seeds, sprouts, fruits and some algae, you can not enjoy the diversity that is part of a healthy balanced diet in the original sense.

To mention just a few important, often almost forgotten factors, that I've found in my eight years of research into healthy eating:

Healing foods such as fermented Barley Miso, Ume boschi, and fresh raw pickled cabbage (raw sauerkraut). Note: Normal cooked sauerkraut, even organic, contains basically as good as no more nutrients. The healing power of raw fermented vegetables has been know for hundreds of years in many cultures in the world. In addition to their delicious taste fermented vegetables also provide cultures of living bacteria, which ensure a healthy intestinal flora and strengthen our defenses. Basically, almost any vegetable can be fermented: carrots, beets, cabbage, garlic, onions, etc.

Healing marine plants such as marine phytoplankton, AFA algae, spirulina and chlorella. These algae that are superconcentrated with nutrients (microalgae) can assist the body tremendously with cell regeneration. Ideal for detoxifying, building diets, and the daily supply of essential green vegetables. In addition to these super algae there are a number of marine plants which are very popular in Asia. Kelp, Dulse, Nori, Wakame, Kombu Royal, Iwanori, Mozuku, Matsumo, Mekabu, Arame, Aonori, Sea spaghetti, Sea lettuce. Most of these popular sea plants contain B-vitamins, folic acid and vitamin K.

"Algae have plenty of magnesium and iodine, improve thyroid function and thus increase our metabolic activity. The ingredients of the brown algae are also medically interesting: fucoidan (the slimy substance of the algae, highly present in Funori, Mozuku, Mekabu) strengthens the immune system. Alginic acid binds and excretes the toxins in the human body. The nutrients in Kombu bind cholesterol in the intestine and thus prevent its absorption. The species of Porphyra (Nori) has an inhibitory effect on the proliferation of bacteria, and Wakame dilutes the blood." (Source: www.sojahaus.com)

Healing roots like maca, korean ginseng, astragalus (tragant root), ginger, horseradish, dandelion root. Also normal root vegetables like parsnips and carrots have a very good strengthening effect. According to TCM, they are are sweet and warm, and strengthen the spleen. Horseradish moves Qi and cleanses the arteries, dandelion root is good for the liver, and maca and ginseng give strength and endurance. Astragalus is especially recommended for the spleen.

Healing vital mushrooms like Reishi, He Shou Wu (Fo-Ti), Chaga, Polyporus and Shiitake, as well as Agaricus bisporus (common mushroom), Auricularia (Jews ear), Coprinus (Inkcap mushroom), Cordyceps, Coriolus, Tremella, Hericium, Maitake, Grifola Frondosa, etc.

Vital mushrooms are like medicinal herbs. They have a very intense action and not all of them should be taken without the supervision of a knowledgeable medical practitioner or physician. Reishi, Chaga and Fo-Ti are generally very easy-going invigorating vitality mushrooms, which I myself am also taking without supervision of a doctor.

Healing oils and fats such as 100% cold-pressed flax oil, hemp seed oil, coconut oil, krill oil, sesame oil, raw black tahini, raw almond spread etc. For me, these oils and fats are a very positive asset for my well-being. There might be constitutional types that don't tolerate fats and oils.

Healing antioxidants such as OPC (oligomeric proanthocyanidins), that is found in Sangre de Drago and is a wonderful anti-inflammatory. Camu Camu, Açai, and also raw cacao (cocoa) contain a number of valuable antioxidants, which definitely enriched my diet in a joyous way. I especially love Camu Camu and Sangre de Drago!

(We will continue in Part 3 and Part 4 with healing superfoods, healing herbs, healing fruits)